Б.Мөнхсоёл: Төсвийн бодлого тэлэх чиглэлтэй байгаа нь эрсдэл дагуулж байна!

9-р сарын 7-нд ээлжит бус чуулганыг эхлүүлж, төсвийн тодотголыг хэлэлцээд 9-р сарын 14-нд чуулганы хуралдааныг хаах талаар УИХ-ын дарга С.Бямбацогт мэдэгдсэн. Тодруулбал, Монгол Улсын нэгдсэн төсвийн 2026 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэл, 2027-2028 оны төсвийн төсөөллийн тухай хууль болон Монгол Улсын 2026 оны төсвийн тухай хуульд өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслүүд зэрэг асуудлыг хэлэлцэх гэж буй энэ үеэр УИХ-ын гишүүн Б.Мөнхсоёл өөрийн цахим хуудсаараа дамжуулан “Төсвийн бодлого тэлэх чиглэлтэй байгаа нь эрсдэл дагуулж байгаа" талаар мэдэгдлээ. Тухайлбал тэрбээр,Төсөв #1Засгийн газрын нэрлэсэн өр 2025 оны эцэст 35.4 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 39.4%-тэй тэнцэж байсан бол 2026 оны эхний хагаст 36.2 их наяд төгрөг буюу ДНБ-ий 35.5%-тай тэнцэж байна.Засгийн газраас өргөн барьж буй 2027 оны төсвийн төслөөр өрийн дарамт дараах байдлаар нэмэгдэхээр байна:1. Өрийн хязгаар: 2027 оны төсвийн хүрээний мэдэгдэлд Засгийн газрын өр ДНБ-ий 50.0%-д хүрэхээр заасан нь Төсвийн тогтвортой байдлын тухай хуулиар тогтоосон 60%-ийн хязгаарт ойртож байна.2. Төлбөрийн ачаалал: 2027 онд төлөх Засгийн газрын өрийн үндсэн төлбөр 6 их наяд төгрөг буюу өмнөх жилүүдийн бодит гүйцэтгэлээс даруй 3-4 дахин их байхаар тусгагджээ.3. Ханшийн эрсдэл: Нийт өрийн 96 гаруй хувь нь гадаад валютаар байгаа тул валютын ханшийн хэлбэлзэлд маш өртөмтгий хэвээр байна. Энэ эргээд инфляци өсөхөд нөлөөтэй!Төсөв #2 Төсөв хурдтай тэлж байгаа нь эрсдэлтэй!Монгол Улсын 2027 оны нэгдсэн төсвийн орлого 45.7 их наяд төгрөгт хүрч, 2026 оны тодотгосон төсвөөс 26.5 хувиар, харин төсвийн зарлага 43.6 их наяд төгрөг болж, 28.3 хувиар тус тус өсөхөөр төлөвлөжээ. Гэтэл тухайн жилийн бодит дотоодын нийт бүтээгдэхүүн (ДНБ)-ий өсөлт ердөө 5.8% гэж төсөөлөгдсөн байна.Төсвийн орлого, зарлагын өсөлт нь нэрлэсэн эдийн засгийн өсөлтөөс ойролцоогоор 5 дахин өндөр байгаа нь төсөв эдийн засгийн өсөлтөөс хавьгүй хурдтай тэлж байгааг харуулж байна. Төсвийн зарлага эдийн засгийн өсөлтөөс хэт хурдан тэлэх нь инфляцын дарамтыг нэмэгдүүлэх, төсвийн алдагдал болон өрийн дарамтыг өсгөх, төсвийн хөрөнгө оруулалтын үр ашгийг бууруулах, хувийн хэвшлийг шахах, улмаар эдийн засгийн өсөлтөөс хамааралтай төсвийн тогтвортой байдлыг сулруулах эрсдэлтэй.Төсөв #3 “ЦЭЭЖ БАЯН” төсөв болж!2027 онд татварын орлого 13.6% өсөхөөр байгаа бол татварын бус орлого 188.9%-иар огцом нэмэгдэж, 2.86 их наяд → 8.28 их наяд төгрөг болохоор тооцжээ.Энэ өсөлтийн гол эх үүсвэр нь НОГДОЛ АШГИЙН орлого. Нийт татварын бус орлогын 81.1% буюу 6.71 их наяд төгрөгийг ногдол ашгаас төвлөрүүлэхээр төлөвлөсөн байна.