Хуульч хүн хууль тогтоохын давуу тал…

Монгол Улсын Их Хурал 126 гишүүнтэй, шинэ бүтэцтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж эхлээд хоёр дахь жилийн нүүрийг үзэж байна. Энэ дунд шинээр сонгогдсон 80 гишүүн дундаас мэргэжлийн ур чадвар, хууль тогтоох техник мэдлэгээрээ ялгарч, парламентад "мэргэжлийн" гэх тодотголыг бодитоор авчирч буй нэг хүн бол П.Сайнзориг юм. Хууль зүйн дэд сайд, Нийслэлийн орлогч даргын албыг хашиж, гүйцэтгэх засаглалын түвшинд "гал тогоо”-нд нь ажиллаж явсан тэрээр УИХ-д сонгогдсон даруйдаа өөрийн давуу талаа харуулж чадсаар байна. Тэрбээр зүгээр нэг улс төрч бус, хуулийн үг бүрийн цаадах үр дагаврыг тооцдог мэргэжлийн эксперт гэдгээ сонгогдсон эхний жилдээ 9 хуулийн төсөл санаачилснаас нь харж болно. Гэтэл нөгөө талд одоог хүртэл хууль санаачлаагүй гишүүд парламентын өнгөрсөн хоёр жилд байсаар л байна."Цахим мөрийтэй тоглоом"-ийг хуулийн хүрээнд цэгцлэвТүүний ажлын хэсгийг нь ахлан батлуулсан “Зөвшөөрлийн тухай хуулийн нэмэлт, өөрчлөлт” бол зөвхөн нэг хорьж цагдсан тухай биш, харин ч нийгмийн эрүүл мэндийн төлөөх томоохон эрх зүйн реформ гэж салбарын мэргэжилтнүүд дуу нэгтэй хэлдэг. Учир нь тус хуулиар дамжуулан цахим мөрийтэй тоглоомын хор уршгийг арилгах, амьдралаа алдаж, өр зээлд орсон олон монгол хүн, нэмээд улсын эдийн засагт үлэмж хэмжээний хохирол учруулж, эдийн засгийн аюулгүй байдалд сөргөөр нөлөөлж буй үйлдлийг таслан зогсоож чадсан. Тус хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийг батлуулснаар товчхондоо:Мөрийтэй тоглоомын платформууд хуулийн хүрээнд хаагдаж, сурталчилгааны агентуудын үйл ажиллагаа бүрмөсөн зогсов. Түүнчлэн өнгөрсөн хугацаанд далд эдийн засагт эргэлдэж байсан хэдэн сая ам.долларын гадаад урсгалыг зогсоод чадсан юм.Залуусын дундах донтолт 65% буурах тооцоолол гарч, гадаад руу урсах валютын урсгал татрах нь эдийн засгийн аюулгүй байдлыг хамгаалсан чухал алхам болов.Эдийн засгийн эрх чөлөө бас төрийн оролцооны зааг хязгаарЯг одоо П.Сайнзориг гишүүн "Эдийн засгийн эрх, эрх чөлөөг хангах тухай" хуулийн төсөлд ажлын хэсгийн гишүүнээр ажиллаж байгаа бөгөөд хаврын чуулганаар өргөн барих төлөвтэй байгаа юм.Хэрэв тус хуулийн зорилго биеллээ олж чадвал:Төрийн зүгээс иргэдийн бизнест учруулдаг лиценз, зөвшөөрлийн дарамтыг эрс цөөлөх;Хүнд суртал, үндэслэлгүй татвар төлбөрөөр хяхан боогдуулах байдлыг таслан зогсоох;Бизнес рүү чиглэсэн төрийн оролцооны "улаан шугам"-ыг тогтоох. Нэг үгээр хэлбэр тус хууль нь бизнес эрхлэгчдэд хандсан төрийн хүнд суртал, оролцоог багасгах зорилготой юм. Гэх мэтчилэн орсон ажлын хэсэг болгондоо тухайн хуулийг хуульчийн нүдээр иргэдийн амьдралд илүү ойр харж чаддаг, бас дотоодын эдийн засгийн ачааг нуруундаа үүрч яваа баялаг бүтээгчдэд бодитоор тус нэмэр болохуйц хуулиудыг батлуулж, хэлэлцэж, санаачилж чадаж байгаа нь түүний ялгарал. Өнгөрсөн хугацаанд чуулганы танхимд хамгийн их асуулт асууж, шүүмжлэлтэй ханддаг гишүүдийн нэг нь тэр. Одоо ч адилхан. Гэхдээ энэ нь хоосон улс төржилт биш, харин хэлэлцэж буй асуудлыг хууль зүйн техник, логик алдаагүй гаргах гэсэн мэргэжлийн ажил хэрэгч хандлага. Тэрбээр салбар бүрийн талаарх төгсөрсөн мэдлэгтэй байхаас илүүтэй, тэдгээрийн харилцааг зохицуулж буй "хууль" хэмээх механизмыг хэрхэн зөв ажиллуулахыг хамгийн сайн мэддэг нь түүнийг улс төрч гэхээсээ илүүтэй "мэргэжлийн хууль тогтоогч" гэдгийг гэрчилж байна.