ТБХ: Агаарын хөлгийн түлш нийлүүлэх Засгийн газар хороондын хэлэлцээрийг дэмжлээ

УИХ-ын Төсвийн байнгын хуралдаанаар Монгол Улсад агаарын хөлгийн түлш нийлүүлэх тухай Монгол Улсын Засгийн газар болон Оросын Холбооны Улсын Засгийн газар хоорондын хэлэлцээр болон түүнд өөрчлөлт оруулах протоколын төслийг хэлэлцээд 73.7 хувийн саналаар дэмжигдлээ. Монгол Улс далайд гарцгүй орны хувьд агаарын тээвэр чухал ач холбогдолтой. Манайх БНХАУ, ОХУ-тай хуурай замаар хиллэж, онгоцны түлш худалдан авдаг. Ингэхдээ Оросоос төмөр замаар тээвэрлэдэг бол Хятадаас төмөр замын царгийн зөрүүтэй байдлаас шалтгаалан Замын-Үүд боомтоор шилжүүлэн ачих байгууламжаар авдаг ч одоогоор түлшийг хадгалах зориулалтын сав, насос станц, дотоодын тусгай вагон цестэрн байхгүй байна. Хятадаас орж ирэх түлш нь стандартын хувьд нь Жет-а түлш бөгөөд ашиглалтад ороод байгаа шинэ нисэхийн шатахуун хангамжийн байгууллагад хамтад нь ашиглах технологийн шийдэл анхнаасаа төлөвлөгдөөгүй. Дэлхий нийтийн нөхцөл байдал болон ОХУ-ын газрын тосны бүтээгдэхүүний дотоод нөхцөл байдалтай холбоотойгоор тус улсаас экспортыг хязгаарлах, татварыг нэмэх шийдвэр гаргаж болзошгүй байна. Энэ нь манай улсын газрын тосны бүтээгдэхүүний ханган нийлүүлэлт тэр дундаа агаарын хөлгийн түлшний нийлүүлэлтэд сөргөөр нөлөөлж хомсдол үүсгэж болзошгүй. Хоёр улсын хооронд хэлэлцээр байгуулагдсанаар агаарын хөлгийн түлшний хангамж, нийлүүлэлт тогтворжиж, Чингис хаан нисэх буудлын шатахуун хангамжийг тасралтгүй үргэлжлүүлэх, агаарын тээврийн чиглэлээр үйл ажиллагаа эрхэлж буй аж ахуй нэгжүүдэд олон улсын стандартын шаардлагад нийцсэн шатахууныг тогтвортой нийлүүлэх боломж бүрдэнэ гэж Ерөнхий сайд Н.Учрал танилцууллаа. Тус хуралдааны үеэр зарим гишүүн хэлэлцээртэй холбоотойгоор асуулт асууж, санал хүсэлтээ илэрхийлсэн юм. УИХ-ын гишүүн Д.Энхтүвшин: Газрын тос боловсруулах үйлдвэр ашиглалтад орсноор дотоодын хэрэгцээг хангана гэж ойлгож байгаа. Одоо оруулж ирж байгаа төслийг харахаар үйлдвэр ашиглалтад ороход өөрсдөө үүнийг ашиглана гэдэг томъёолол тод харагдахгүй байна. Үүнийг тайлбар өгөөч хэмээн асуув. Уг асуултад Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн яамны Газрын тосны бодлогын газрын дарга Ч.Хишигдалай хариулахдаа, “Газрын тос боловсруулах үйлдвэр бүрэн хүчин чадлаараа ажиллавал жилдээ 80 мянган тонн агаарын хөлгийн түлш үйлдвэрлэнэ. Өнөөдөр шинэ нисэх онгоцны агаарын түлшний хэрэглээ 80 мянга давсан байна. Авиа компаниуд түлш нийлүүлэгчийг сонгохдоо үнийн өрсөлдөөнөөр худалдаж авна. Сумлах байгууламжаар дамжуулж болно. Үнэлгээ таалагдахгүй бол авто машинаар цэнэглээд явах боломжтой. Хэлэлцээрт итгэмжлэгдсэн байгууллагын хийх үйл ажиллагаа нь шинэ нисэх онгоцны буудлын цэнэглэх байгууламжийг хамтарсан компаниар түрээсэлнэ. ОХУ-ын улсаас үйлдвэрлэж байгаа бүтээгдэхүүнээс хангана. Авиа компаниуд тендерийн зарчмаараа худалдаж авна гэж заасан. Хэлэлцээрээс гадна итгэмжлэгдсэн байгууллага болон авиа компанитай санамж бичиг байгуулсан. Үүнд Монгол Улсын газрын тосны үйлдвэр ашиглалтад орсон тохиолдолд 100 хувь тус бүтээгдэхүүнийг худалдаж авч борлуулна. Илүү гарсан бүтээгдэхүүнийг дотоодын компани нийлүүлнэ гэдэг зүйл заалт тусгагдсан. Энэ хэлэлцээрийн цаад зорилго нь шинэ нисэх буудлын агаарын хөлгийн түлшээр цэнэглэх байгууламжийн л асуудал байна. Ер нь дараа дараагийн цэнэглэх байгууламжийг төлөвлөөд явж байна.