О.Алтангэрэл: Хулгай дэндлээ, хууль бус зүйлийн өмнө дуугүй байж, сонгосон хүмүүсээсээ урваж чадахгүй!

Өвөрхангай аймгийн иргэдэд хувьцааг нь олгуулахаар 7 жил тэмцэж буй "Баянтээг" ХК-ийн ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийг эс үйлдлээр хүчингүй болгож ард иргэдийг хохироосон үйлдлийн талаар УИХ-ын гишүүн О.Алтангэрэл чуулганы танхимд үг хэлсэн. Үйлдэл болгож АТГ, Тагнуулын байгууллагаар шалгуулна. 2026 оны 1-р сарын 27-ны өдрөөс хойш уурхайн бүхий л ажиллагаа хууль бус болж байна. Ашигт малтмал хууль бусаар олборлох гэмт хэрэг үйлдэж байна гэсэн үг. Хуулийн хатуу зохицуулалттай.Энэ хулгайг залруулж, лицензийг дахин сэргээж ард иргэдийн өмчийн эрхийг хамгаалах талаар ерөнхий сайд, салбарын сайд нартай уулзаж асуудал тавихаа илэхийрсэн билээ.Тэрээр,"Баянтээг" ХК-ийн лицензийн хугацаа дууссан тухай мэдэгдэл хийсний дараа намайг улс төржлөө гэнэ. Нутаг орныхоо ганц баялгийг дарга нарын эс үйлдлээс болж алдахдаа тулчихаад байхад үг хэлэхгүй бол би УИХ-ын гишүүн гэж суудал бөглөөд яах юм! Баянтээгийн уурхайн ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн хугацаа 2026.01.27-ны өдөр дуусгавар болсон. Хугацаа дуусахаас 2 жилийн өмнө өргөдөл гаргаагүй гэсэн үндсэн шалтгаантай. Үүнийгээ бүгд мэдэж байгаа. Гэхдээ яаж аргалах уу гэж нууж явсаар 3 сар гаран болсон. 4-р сард ИТХ-аар уурхайн асуудал ярих үед төлөөлөгчдөд энэ талаар огт хэлэлгүй тас нуусан. УИХ-ын гишүүдэд ч мэдээлэл өгөөгүй. Би гэхэд ашигт малтмалын газрын хүнээс дам сонсоод Г.Дамдинням сайдад бичиг өгч, биеэр уулзаж мэдсэн. ЗГХЭГ-ын сайд Б.Энхбаяртай уулзахад мөн л мэдээгүй анх сонсож байна гэсэн. Мэдэгдлийн дараа аймгийн хурлын төлөөлөгч нар холбогдож мөн л анх сонсож буйгаа хэлсэн, ийм байхад иргэд яаж мэдэх вэ дээ.Ийм зүйл болсныг санамсаргүй зүйл гэж бодохгүй байгаа. Зөвшөөрлийг нь цуцлаад авах гэсэн тодорхой эрх ашиг үйлчилж байж болзошгүй үзэж байна. Хэрвээ шийдэх байсан бол яагаад өнгөрсөн 3 сарын хугацаанд шийдэлгүйгээр өдий хүрэв, олны анхаарлаас яагаад нуув гэсэн асуулт гарч ирнэ. Хуульд албан тушаалтны эс үйлдлийн тухай тодорхой заасан байдаг. Хэрэгжүүлэх ёстой байсан үүргээ зориуд хэрэгжүүлээгүй бол эрүүгийн хариуцлага хүлээлгэдэг. Өвөрхангайн ард түмний хөрөнгийг ийм эрсдэлд оруулчихаад хэн ч хариуцлага хүлээхгүй өнгөрч болохгүй. Хуульд зааснаар орон нутгийн өмчийн эзэн нь аймгийн ИТХ байдаг учраас тэнд асуудал яригдана. "Баянтээг" ХК ядаж лицензээ сунгуулах өргөдлөө өгчихөж чаддаггүй, эсхүл хүсдэггүй намчин хүмүүсийн удирдлагад байгаа учраас ашиг өгөөж нь дорвитой нэмэгддэггүй. Уурын зуухны бүлэглэлийн нөлөөнд орж, ажилчид нь ахуй хангамж муутай, суурин баг нь дорвитой хөгжихгүй, үйл ажиллагаагаа өргөжүүлж улсын хэмжээний уурхай болж чадахгүй байгаа юм. Тийм болохоор л миний бие өнгөрсөн хугацаанд ард иргэддээ хувьцааг нь эзэмшүүлээч гэсэн шаардлага тавьж ирсэн. Ард иргэд хувьцаатай болвол компанийн засаглал, хяналт сайжрана, үйл ажиллагаа дор хаяж 5-10 дахин өргөжинө. Ингэж өргөжвөл 2023 оны тооцооллоор нэг хүнд жилдээ 183.000 төгрөгийн ногдол ашиг оногдохоор гарч байсан. 5 ам бүлтэй айл 915.000 төгрөг авна гэсэн үг. Улсад буюу орон нутагт төлөх татвар өгөөж мөн хэд дахин өснө. Ард иргэд, нутаг орны эрх ашгийн төлөө дуугарахаар улстөржсөн болдог бол тийм болъё. Гэхдээ хууль бус зүйлийн өмнө дуугүй байж, сонгосон хүмүүсээсээ урваж чадахгүй. Хуульч хүний хувьд хуулийн тодорхой заалтууд зургаар оруулъя, та бүхэн мэргэн оюундаа тольдоно бизээ.