УИХ-ын чуулганы /2025.09.24/-ний өдрийн хуралдаанаар Хөдөө аж ахуйн тухай хуулийн төсөл болон хамт өргөн мэдүүлсэн хуулийн төслүүдийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцлээ.

Уг асуудалтай холбогдлуулан УИХ-ын гишүүд асуулт асууж, хариулт авлаа.

УИХ-ын гишүүн Ц.Туваан:

ХАА-н тухай хуулийн төсөл анхдагч хууль энэ хуулийн төслийг дэмжинэ. ХАА-н салбарт олон хууль, Их хурлын тогтоол гэх мэт эрх зүйн бичиг баримтууд байдаг, хэрэгждэг. Малгай хууль зайлшгүй хэрэгтэй. Харин судалж үзэх, анхаарах асуудлууд байгаа учраас Ажлын хэсэг байгуулагдаад үүн дээрээ нэлээн засаж сайжруулах юмнууд байгаа. Энэ салбарт Монгол улсын хамгийн их ажиллах хүчнийг шингээж байгаа ийм салбар. МАА, хөнгөн хүнсний үйлдвэрлэлийн салбар гээд нийлээд бараг 350-360 мянган хүний асуудал энд хөндөгдөж байгаа.

Энэ салбар дээр энэ асуудлууд чухал байгаа. МАА-н салбар дээр малчдын залуу халаа гэдэг зүйл байхгүй болсон. Одоо хөдөө мал дээр хэн байна. Тэтгэврийн насны ахмадууд, хөгшчүүд, ганц бие залуучууд гэр бүл байхгүй. Гэр бүлтэй 9 сарын 1 болоод хичээл эхэлсэн, хүүхдээ аваад сумын төв дээр 6 настнаа хараад байж байгаа. Тэнд гэр бүлийн халуун дулаан уур амьсгал, гэр бүлийн асуудал нэн хүнд болсон.

Малгай хууль дээр малчны тухай хуультайгаа уялдуулж, энэ асуудлыг зайлшгүй ярихгүй бол хэдэн жилийн дараа малчингүй болно. МАА-н салбар дээр малын эмч, малын зоотехникч гэдэг хүмүүсийн дундаж наслалт тэтгэврийн насыг давчихсан явж байгаа. Сурч байгаа хүн байхгүй, цалин цавуу бага, нийгмийн асуудал нь шийдэгдэхгүй учраас тэнд очиж ажиллах хүсэлтэй хүн байхгүй байна. Иймд тэтгэвэртээ гарсан хэдэн малын эмч нар сумын багийн малын эмч гээд хэдэн хүмүүс л байна.

Мөн сумдын ХАА-н тасагт мал эмнэлгийн тасагт ажилладаг хүнгүй болсон. Орон тоо нь онгорхой дээрээс нь зарим нэг хүнд нь давхар гүйцэтгүүлэх нэртэй цалингийн 40%-ийг нь өгөөд л байж байгаа. Ийм асуудлуудыг бол нэлээн анхаарах цаг болсон. Газар тариалангийн салбар дээр механикжуулагчид байхгүй, агрономууд бас насны асуудалд орсон. Дээрээс нь энэ газар тариалангийн салбар маань энэ жил байгалийн давагдашгүй хүчин зүйл ганд нэрвэгдсэн, дээшээ тэнгэр хол доошоо газар хатуу л байна.

Ц.Туваан: Энэ малгай хуулийг малчны тухай хуультайгаа уялдуулж,тулгараад буй асуудлыг ярьж шийдэхгүй бол хэдэн жилийн дараа малчингүй болно!