Эрүүл мэндийн сайд Ж.Чинбүрэн:

Сайн байцгаана уу? Салбарын сайдын хувьд цалингийн нэмэгдлийн талаар өгч буй энэхүү мэдээллийг анхааралтай сонсож, уншихыг хүсэж байна.
Өнгөрсөн 7 хоногт Багануур, Налайх дүүргийн болон Дундговь аймгийн эрүүл мэндийн салбарын ажилтнуудтай уулзлаа. Мөн та бүхэн орон нутагт ажиллах үеэр сөхөгдөн яригдаж буй сэдвүүд ижил байсан байх.Цалин нэмэхтэй холбоотойгоор төсөвт ердөө 15 хувийн нэмэгдэл буюу 194 тэрбум төгрөг тусгасан. Бодитой нэмэх боломжтой юу? Нэмэгдлийг үндсэн цалингаас тооцох уу? гэсэн асуултууд тавигдаж байна.
Манай салбарынхны цалин дөрвөн бүрэлдэхүүн хэсэгтэй.
Нэгдүгээрт – ҮНДСЭН ЦАЛИН
Үндсэн цалинг нэг сараас эхлэн 30 хувиар нэмсэн бөгөөд одоо сарын сүүлээр олгож байна. Цаашид 8, 9, 10, 11, 12 дугаар саруудад тус бүр 9 хувиар нэмэгдэж, 2026 онд нийтдээ 75 хувийн өсөлттэй болно.
Жишээлбэл, 1.4 сая төгрөгийн цалинтай, ТҮЭМ-ийн IV ангилалд хамаарах эмч, сувилагч 2026 онд нийт дүнгээр 1 сая төгрөгөөр нэмэгдэж 2,474 сая төг болж бна
Хоёрдугаарт – НЭМЭГДЭЛ
Ажилласан жил, зэрэг, нөхцөл, орон нутгийн нэмэгдлийг 2024 оны Засгийн газрын 238 дугаар тогтоолын дагуу 2025 оны цалингаас тооцож олгож байна.
Гуравдугаарт – НЭМЭГДЭЛ ХӨЛС БУЮУ ИЛҮҮ ЦАГ
Монгол Улсын Засгийн газрын 2025 оны 12 дугаар сарын 24-ний өдрийн 225 дугаар тогтоолоор нэмэгдсэн үндсэн цалингаас тооцогдоно.
Дөрөвдүгээрт –ҮР ДҮНГИЙН УРАМШУУЛАЛ
Мөн адил нэмэгдсэн үндсэн цалингаас тооцож олгоно.
Орон тоо хасах шаардлагын тухайд “Хэнийг хасах вэ?” гэсэн асуулт гарч байна. Сумын эрүүл мэндийн төвүүдэд орон тоо хасах хүн алга. Цалингийн нэмэгдлийн тооцоог 2025 оны орон тоонд үндэслэн хийсэн бөгөөд “цалин нэмэхийн тулд орон тоо хас” гэсэн шаардлага огт байхгүй.
Гэхдээ илүү ухаалаг бүтэц чухал. Зарим сумдын гол ачаалал нь дуудлага байдаг ч орны ашиглалт бага байна. Ихэнх иргэд хүүхдээ аймгийн төв рүү авч очиж эмчлүүлдэг. Ийм нөхцөлд орон нутагт эмнэлгийн тусламжийг таслахгүй байх зорилгоор төсөв, санхүүгээр боймлохгүй. Харин эсрэгээрээ гэрийн эргэлт, уламжлалт тусламж үйлчилгээг санхүүгийн хувьд дэмжиж, үр дүнд суурилсан байдлаар олгодог бодлого хэрэгжүүлж байна.
Декреттэй эмч, сувилагч, ажилтнуудыг хасаж, энэ онд ажилдаа орох боломжгүй гэж тооцсон уу? гэсэн асуултад: тухайн тохиолдол бүрд мэдээллийг Эрүүл мэндийн яаманд өгч, хянуулан нэмж шийдвэрлүүлэх боломжтой.
Эмнэлгүүдийн өрийн асуудал мөн хөндөгдөж байна. Аймгийн нэгдсэн эмнэлгүүд өртэй, нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөөгүйгээс зээл авах, гадаад виз мэдүүлэх боломжгүй зэрэг хүндрэл үүсэж байна.
Нэгдсэн эмнэлгүүдийн өр зөвхөн 2025 онд үүссэн зүйл биш бөгөөд зарим газарт 2023, 2024, 2025 он дамнасан өрийн сүлжээ бий болсон. 2025 онд Эрүүл мэндийн даатгалаас нэхэмжилж буй гүйцэтгэлд санхүүгийн болон хяналтын хязгаар тогтоосноор 520 орчим тэрбум төгрөгийн өр үүсэхээс сэргийлсэн. Мөн 2024 оны 316 тэрбум төгрөгийн өрийг 2025 онд барагдуулсан.
Санхүүгийн сахилга бат баримталсны үр дүнд 200 тэрбум төгрөгийн өр үүсээд байна. Хэрэв өмнөх жилийн 316 тэрбум төгрөгийн өрийг барагдуулаагүй байсан бол салбар хэмжээнд 13 сарын цалин олгох боломж бүрдэх байлаа.
Эмнэлгүүдийн удирдлагууд илүү сайн менежер байх шаардлагатай. Үрэлгэн бус, ухаалаг удирдлагаар эмнэлгээ авлагатай ажиллуулж буй аймаг, төрөлжсөн эмнэлгүүд байна. Цаашид өргүй, сайн манлайлал үзүүлсэн эмнэлгүүдийн дарга нартай гэрээ сунгах бодлого, хөшүүрэг чухал гэж үзэж байна.
Өрийн сүлжээг таслахын тулд өрийн 30 хувийг 1 дүгээр сард, дараагийн 30 хувийг 2 дугаар сард, үлдсэн 40 хувийг 3, 4, 5, 6 дугаар саруудад тус бүр 10 хувиар олгохоор төлөвлөж байна.
Хүндэтгэсэн, УИХ-ын гишүүн, Эрүүл мэндийн сайд Ж.Чинбүрэн

Эрүүл мэндийн салбар ба цалин