Эрчим хүчний салбараа хараат байдлаас гаргах, шинэ эх үүсвэрүүд барих, өсөн нэмэгдэж байгаа хэрэглээгээ дийлэхгүйд хүрсэн энэ салбарын үйл ажиллагааг нөхөж сэлбэх асуудал Монгол Улсын хувьд НЭГДҮГЭЭРТ байна.

Энэ салбарт дэм болгож байгуулах хэд хэдэн станцын нэг нь яах аргагүй баруун бүсийн эрчим хүчний ачааг үүрэлцэх Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц. Салбарынхаа хараат байдлыг засаж арилгахад энэ станц том үүрэгтэй.

Манай улсын баруун бүсийн эрчим хүчний хэрэглээ 35 мВт байдаг бол, Ховд голд түшиглэж байгуулах тус станц нь 90 мВт хүчин чадалтай байх юм. Өөрөөр хэлбэл Эрдэнэбүрэнгийн УЦС нь баруун бүсийн эрчим хүчний хэрэглээнээс ГУРАВ дахин их хүчин чадалтай гэсэн үг.

Баруун бүсийнхний найдвар болсон уг усан цахилгаан станцийн төсөл нь нийтдээ 250 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалтаар хэрэгжиж байгаа бөгөөд УИХ-ын гишүүн З.Мэндсайхан 2017 онд Эрчим хүчний яамны төрийн нарийнаар ажиллаж байхдаа тухайн үеийн Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн хамтаар төслийг хөдөлгөж байв. Нэг ёсондоо анхны ТЭЗҮ-ийг боловсруулахад шаардагдах сая долларын санхүүжилтийг шийдэснээр төсөл хэрэгжих “анхны алхам” хийгдэж байсан юм.

Баруун таван аймаг эрчим хүчнийхээ 76 хувийг ОХУ-аас, үлдсэн 24 хувийг Дөргөний УЦС-аас хангаж байгаа. Тодруулбал, ОХУ-аас 1 кВт эрчим хүчийг 280-315 төгрөгөөр худалдан авдаг гэсэн үг. Харин Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц 1 кВт эрчим хүчийг 37 төгрөгөөр үйлдвэрлэх урьдчилсан тооцоолол байна.

УИХ-ын гишүүн З.Мэндсайхан чуулган завсарласан байгаа энэ цаг үед тойрогтоо ажиллаж, иргэдийн санал хүсэлтийг сонсож ажиллаж байна. Тухайлбал тэрбээр Ховд аймгийн Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станцын төслийн талбай, барилга угсралтын ажлын явцтай газар дээр нь танилцлаа.

УИХ-ын гишүүн З.Мэндсайхан “Монголчууд бид эрчим хүчний тусгаар тогтнолоо бий болгох, цаашдаа эрчим хүчний хомсдолоос бүрэн гарахад Ховд аймагт байгуулагдах Эрдэнэбүрэнгийн УЦС маш чухал үүрэгтэй. Учир юу вэ гэхээр манай баруун 5 аймаг ОХУ-аас эрчим хүч импортолдог. Үүн дээр суурилсан эрчим хүчний УЦС маань 90мвт-ын хүчин чадалтай. Нийтдээ 250 орчим сая долларын хөрөнгө оруулалтаар төсөл хэрэгжиж байгаа. Монгол Улсын Засгийн газрын эхлүүлээд буй мега төслүүдээс хамгийн том нь гэж хэлж болно. Уг станц ашиглалтад орсноор баруун аймгийнхан эрчим хүчний хомсдолоос гарч, бүс нутагт маань үйлдвэр аж ахуй эрхлэх, иргэдийн амьдрах орчны чанар сайжирхад өндөр ач холбогдолтой” гэв.

Төслийн үр өгөөж:

Баруун аймгууд импортын цахилгаан эрчим хүчний хараат байдлаас гарна.

Баруун бүсийн эрчим хүчний систем, Алтай-Улиастайн систем, улмаар Төвийн бүсийн эрчим хүчний систем дотоодын хямд эх үүсвэрээр хангагдана.

Улсын төсвөөс Баруун бүсийн эрчим хүчний системд олгодог татаасыг тэглэнэ.

Хүлэмжийн хийг бууруулна. Жилд ойролцоогоор 329 мянган тонн нүүрс шатаасантай тэнцэх хэмжээний нүүрсхүчлийн хий ялгаралтыг бууруулна.

УЦС-ын барилгын ажлын үед 800-1000 хүн түр ажлын байраар, ашиглалтад орсны дараа 60-80 хүн байнгын ажлын байраар хангагдана.

Баруун аймгууд дотоодын хямд, найдвартай эх үүсвэртэй болсноор бизнес эрхлэгчдийн үйлдвэр, үйлчилгээ эрхлэх боломж нэмэгдэж иргэдийн ахуй амьдралд ахиц гарна.

Усан цахилгаан станцын усан сангийн дагуу аялал жуулчлал, амралт зугаалгын болон загасны аж ахуй хөгжүүлэх бүсийг бий болгоно.

Усан санд ихээхэн ус хуримтлагдсанаар орчны агаарын чийгшил НЭМЭГДЭЖ орон нутгийн уур амьсгал, бэлчээрт эерэг нөлөө үзүүлнэ.

Усан сан үүсгэснээр их хэмжээний цэвэр усны нөөц бүрдэнэ.

Эрдэнэбүрэнгийн усан цахилгаан станц баруун бүсийн найдвар...