УИХ-ын чуулганы /2026.03.31/-ний өдрийн хуралдаанаар Монгол Улсын Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрийн 2025 оны гүйцэтгэлийн тайлан, Монгол Улсын хөгжлийн 2025 оны төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийн тайланг хэлэлцлээ.

Хэлэлцэж буй асуудалтай холбогдуулан гишүүд асуулт асууж, байр сууриа илэрхийллээ.

УИХ-ын гишүүн О.Номинчимэг:

Өнөөдөр хэлэлцэж байгаа асуудлыг хараад сэтгэл сэрдэх тоо харсан. Монгол Улсын ЗГ-ын энэ үйл ажиллагааны 2025 оны гүйцэтгэлийн тайлангийн 3 дугаар хуудас, Монгол улсын хөгжлийн 2025 оны төлөвлөгөөний гүйцэтгэлийн 4 дүгээр хуудсан дээр яг адилхан нэг тоо баримт байгаа юм. Хүний хөгжлийн индекс шалгуураараа манай улс 9 байраар ухарсан байна . Тэр дундаа улаан дохио өгсөн тоо бол Монгол Улсын хүний хөгжлийн индекс дотор дундаж наслалт 72,7-гоос 1 жилийн дотор 71,7 нас болж буурсан, нас баралтын түвшин, архаг өвчин, осол гэмтэл, амьдралын хэв маягтай холбоотой эрсдэлүүд бодлогын түвшинд бүрэн шийдэгдээгүй байна гэдгийг хэлсэн. Үүнд ЭМЯ-ны ТНБ дарга Д.Очирбат хариуллаа.

Хүний амьдрах хугацааг тодорхойлох гол шинжүүр нь дундаж наслалт байдаг. Төрөлтөөс тооцсон дундаж наслалт 2024 онд улсын хэмжээнд 71,8 буюу сүүлийн 10 жилийн дунджаас 1,2 өмнөх оноос 0,3 жилээр тус бүр нэмэгдсэн байгаа. Хүйсээр харьцуулбал эмэгтэйчүүдийн дундаж наслалт 77,1 эмэгтэйчүүдийнх 67,9 болж байгаа бөгөөд эрэгтэй эмэгтэй дундаж наслалтын зөрүү 9,2 байгаа юм.

Дундаж наслалт нь таамаглагдах хэмжигдэхүүн бөгөөд насны бүлэг дэх нас баралтын коэффициентыг үндэслэн тооцсон тухайн хүний цаашид амьдрах дундаж хугацаагаар тодорхойлогддог. Тэгээд энэ дундаж наслалтыг бол зөвхөн ЭМЯ-дээр харьяалуулж болохгүй. Амьдралын нөхцөл, нийгмийн нөхцөл байдал, олон шалтгаант зүйлээс хамаардаг.

Д.Очирбат: Дундаж наслалтыг зөвхөн ЭМЯ-дээр харьяалуулж болохгүй, нийгмийн олон хүчин зүйл нөлөөлдөг!