Улаанбаатар хотын усны хэрэглээ жилээс жилд өсөн нэмэгдэж буй энэ үед гадаргын усанд тулгуурласан шинэ эх үүсвэр болох Туул усан цогцолбор төслийн техник, эдийн засгийн үндэслэлийг боловсруулж байна.

ТЭЗҮ-ийн хүрээнд инженер-геологийн болон топографийн судалгаа, цооногийн бичиглэл, лабораторийн шинжилгээг хийж байна. Төслийн ТЭЗҮ-ийг боловсруулж буй БНЭУ-ын гүйцэтгэгч байгууллагатай шат дараатай уулзалтуудыг зохион байгуулж, судалгааны хамрах хүрээг өргөжүүлж, холбогдох санамж бичиг байгуулах чиглэлд хамтран ажиллаж буй.

Туул усан цогцолбор төслөөр гадаргын усыг хуримтлуулах шинэ эх үүсвэр бий болгож, урьдчилсан судалгаагаар 5569 га талбайд ус хуримтлуулж, 50-100 сая шоо метр ус нөөцлөх хүчин чадалтай байх юм. Далангийн урт 685.15 метр, өндөр 35.8 метр, хурдсын гүн 19.84 метр байх инженерийн шийдэл нь нийслэлийн өсөн нэмэгдэх усны хэрэгцээг урт хугацаанд хангах боломжтой. Төслийн хүрээнд Туул голын дээд хэсэгт (далайн түвшнээс дээш 1352 м өндөрт) боомт байгуулж, уг боомтын доод хэсэгт ус цэвэршүүлэх үйлдвэр болон бага оврын усан цахилгаан станц барих, мөн цэвэршүүлсэн усыг Улаанбаатар хотын төвлөрсөн ус хангамжийн системтэй холбох шугам хоолойг цогцоор нь байгуулахаар төлөвлөжээ.

Улаанбаатар хот өнөөдөр усны хэрэгцээгээ голчлон газрын доорх нөөцөөс хангаж байгаа ч хүн амын төвлөрөл нэмэгдэж, шинэ суурьшлын бүсүүд тэлэхийн хэрээр усны хэрэглээ өссөөр байна. Үүнтэй холбоотойгоор газрын доорх усны нөөц цаашид хүрэлцэхгүй болох эрсдэлийг тооцож, нөгөө талд уур амьсгалын өөрчлөлтөөс шалтгаалан хур тунадасны хэлбэлзэл нэмэгдэж, үерийн эрсдэл тохиох давтамж өсөх хандлагатайг мэргэжилтнүүд хэлдэг. Ийм нөхцөлд усны нөөцийг хуримтлуулах, урсцыг зохицуулах дэд бүтэц зайлшгүй шаардлагатай байгаа юм.

Дашрамд дурдахад, Туул усан цогцолбор төсөл нь Улаанбаатар хотын 2040 он хүртэлх хөгжлийн ерөнхий төлөвлөгөө, “Алсын хараа-2050” урт хугацааны бодлогын баримт бичгүүдэд тусгагдсан нийслэлийн усны аюулгүй байдлыг хангах стратегийн чухал дэд бүтцийн нэг болж байна.