Монгол Улс ойгоо хамгаалах нэрээр ашиглаж ч чаддаггүй, хөгжүүлж ч чаддаггүй байдалд орсон. Хамгаална гэдэг нь ашиглахгүй гэсэн үг биш, гагцхүү ой зөв менежменттэй байх ёстой, нөхөн сэргээгдэх ёстой, эдийн засгийн эргэлтэд ордог байх нь нэн чухал. Түүнчлэн өнөөдрийн хүчин төгөлдөр хуулиар модтой газар модгүй газрын хуулиар, устай газар усгүй газрын хуулиар амьдарч байгаагаа орон нутгийн иргэд халалан ярьж байгаа нь нууц биш!

Хамгааллын зарчим зөв боловч зөв менежментээр хэрэгжих ёстой!

Монгол Улсад унасан, шатсан, хортон шавжид идүүлж өмхөрсөн, үхсэн мододыг хэрэглэх боломж бүрэн байна. Энэ бүх модыг бид бүгдэээрээ аваад хэрэглэхэд 32 жилийн нөөц байна.Тйимээс сайн менеженттэй, ард иргэдэд ээлтэй, хүлэмжийн хийн зах зээлийг нээж өгөх, эдийн засгийн эргэлтийг сайжруулах, устгаснаасаа илүүг ургуулдаг байх ХУУЛЬ шаардлагатай байгаа юм.

“Чөлөөлье” санаачилгын хүрээнд Байгаль орчин, ногоон хөгжлийн асуудлаар санал, дүгнэлт гаргах, холбогдох хууль тогтоомжийн төсөл боловсруулах үүрэг бүхий ажлын хэсгэг байгуулагдсан. Энэ ажлын хэсгийu УИХ-ын гишүүн Б.Бат-Эрдэнэ ахлан Ойн тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн мэдүүлэхээр олон нийтээр хэлэлцүүлэх шатандаа ажиллаж байна.

Ойн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулгын төсөл нь 12 бүлэг, 59 зүйлтэй аж. Уг төсөл нь ойг зөвхөн “модны нөөц” гэж бус экосистем, орон нутгийн амьжиргаа, эдийн засгийн эргэлт, уур амьсгалын үнэ цэнтэй нэгдсэн баялаг гэж харж байгаа юм. Мөн хүчин төгөлдөр мөрдөгдөж буй Ойн тухай хуулийн зорилт нь Монгол Улсын ойг хамгаалах, нөхөн сэргээх, үржүүлэх, эзэмших, ашиглах, ой, хээрийн түймрээс урьдчилан сэргийлэхтэй холбогдсон харилцааг зохицуулж байгаа аж. Харин дээрх шинэчилсэн найруулгын төслийн зорилт нь ойн нөөцийг хамгаалах, нөхөн сэргээх, тогтвортой ашиглахын зэрэгцээ экосистемийн тэнцвэр, биологийн олон янз байдал, эдийн засгийн үр өгөөж, орон нутгийн оролцоог уялдуулахад чиглэсэн байна.

“Ойн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга”-д туссан зүйл, заалтыг эдийн засагжуулах талаас нь харвал ойн салбараасаа жилд НЭГ ИХ НАЯД ДАВСАН орлогыг олох боломжтой.

Ойн хуулийн шинэчилсэн найруулгын ОНЦЛОГ

Байгаль хамгаалал, эдийн засаг, орон нутгийн оролцоог нэг дор зангидсан том өөрчлөлт юм.

Ойг хамгаалах, нөхөн сэргээх, ашиглахыг цогцоор нь зохицуулна.

Орон нутгийн иргэд, ойн нөхөрлөл анх удаа бодит оролцоотой, ашиг хүртэх боломжтой болно.

Ой бол зөвхөн мод биш – нүүрстөрөгч, аялал жуулчлал, био-эдийн засгийн шинэ боломж нээгдэнэ.

Бүх үйл ажиллагаа шинжлэх ухаан, тооллого, үнэлгээнд суурилна.

Ил тод, цахим системээр ойн мэдээллийг олон нийтэд нээлттэй болгоно.

Хэт ашиглалт биш, тогтвортой менежмент гол зарчим болно.

Хамгийн чухал нь “Ойтой нутгийн иргэд” өөрсдөө хамгаалж, ашиг хүртдэг тогтолцоог бий болгох.

УИХ-ын гишүүн, ажлын хэсгийн ахлагч Б.Бат-Эрдэнэ:

“Ойн тухай хуулийн шинэчилсэн найруулга нь ойг зөвхөн ашиглах нөөц биш, харин хамгаалалт, нөхөн сэргээлт, экосистемийн үйлчилгээ, нүүрстөрөгчийн үнэ цэнэ, орон нутгийн амьжиргаа, ил тод цахим менежментийг нэгтгэсэн хөгжлийн нөөц. Түүнчлэн ойтой нутгийн иргэд, ойн нөхөрлөл, хоршооны оролцоо, ашиг хүртэх боломжийг бодитоор нэмэгдүүлж, самар, дагалт баялаг, нүүрстөрөгчийн орлого, гэрээт менежмент зэрэгт орон нутгийн эрх ашгийг илүү хамгаалсан нь энэ төслийн хамгийн том давуу тал.

Шинэчилсэн найруулгын төсөл нь ойг хамгаалахаас гадна орон нутгийн оролцоотой, эдийн засгийн үнэ цэнтэй, шинжлэх ухаанд суурилсан ногоон хөгжлийн хууль болно. Бид өнгөрсөн хугацаанд хамгаалал зарчмыг хэт барьсанаас үүдэн ашиглалт, нөхөн сэргээлт менежмент орхигдсон. Өнөөдрөөс засаж, өөрчилж, чөлөөлье!” гэв.

Монгол Улс ойгоо хамгаалах нэрээр ашиглаж ч чаддаггүй, хөгжүүлж ч чаддаггүй байдалд орсон!