УИХ-ын чуулганы /2026.05.15/-ны Гадаад зээлийн ашиглалт, үр ашгийг нэмэгдүүлэх тухай хуулийн төслийг хэлэлцлээ.

Хэлэлцэж буй асуудлаар УИХ-ын гишүүн М.Бадамсүрэн дараах байр суурийг илэрхийллээ.

Дэмжиж байгаа ч бодлогын хувьд анхаарал зүйлс байна. Газрын тосны үйлдвэр нь төрийн өмчит. Гэтэл бидэнд газрын тосоо олборлох төрийн өмчит олборлолт, хайгуулын компани алга. Өөрөөр хэлбэл гадаадын компанийн хараат. Монгол Улсын нийт газрын тосны 95%-ийг зөвхөн Дорнод аймгийн нутгаас олборлодог тул энэ асуудлыг гадарлана. Тэгэхээр үйлдвэрийнхээ түүхий эдийг яаж хангах вэ гэдгийг Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн яамнаас асууя?

25 оны 1 дүгээр сарын 22-ны өдөр гарсан Байнгын хорооны тогтоолын 5 дахь заалтад үйлдвэрт шаардагдах түүхий тосыг дотоодын эх үүсвэрээс бүрэн хангах бодлогыг хэрэгжүүлэхийг тусгасан. Энэ чиглэлээр ямар ажил хийж байна вэ? Үйлдвэртэй холбогдуулан 2 хөрштэйгөө хэрхэн хамтарч ажиллах талаар төлөвлөж байгаа юу?

Түүхий эдээ хойд хөршөөс, эсвэл Казахстанаас авна гэж яриад байгаа. Газрын тос тээвэрлэлт их нарийн технологитой. Ихэвчлэн дамжуулах хоолойгоор тээвэрлэдэг. Авто зам эсвэл төмөр замаар тээвэрлэнэ гэвэл өртөг маш өндөр. Тиймээс технологийн их онцлог сонголттой бүтээгдэхүүн учраас түүхий нефтээр хангана гэдэг их том одоо асуудал. Үүнийг юу гэж үзэж байна вэ?

Мөн Өмнөд хөршийн Петрочайна Дачин Тамсаг компани 2016 оноос эхлэн нэмэлт хөрөнгө оруулалт хийхгүй, цооног нэмж өрөмдөөгүйгээс олборлолтын хэмжээ 2 дахин буурсан. Дорноговьд 50 мянган тонныг олборлож байгаа. Нийт олборлолтын 5% нь Дорноговь, 95% нь Дорнодод. Тэгэхээр гадаадын компанид найдаад түүхий эдээ болчих байх гээд яваад байх уу? Мөнгө нь байвал үйлдвэрийг нь барьчих юм шиг байна. Харин түүхий тосоо яаж дотоодын эх үүсвэрээр хангах вэ гэдэг асуудал хамгийн чухал. Байнгын хорооны тогтоолын биелэлт ямар байгаа вэ?

М.Бадамсүрэн: Түүхий тосоо дотоодын эх үүсвэрээр хангах асуудал хамгийн чухал