Сүүлийн өдрүүдэд сургалтын төрийн сан, Боловсролын зээлийн сангаас дүрэм журмынхаа дагуу зээл, тэтгэлэг авч гадаад улсад мэдлэг боловсролоо дээшлүүлж, эрдмийн зэрэг цол хамгаалаад ирсэн олон хүмүүсийн нэр хүндэд халтай ташаа мэдээллүүд ихээхэн яригдах болосон.

Тэгвэл энэ асуудалтай холбогдуулан УИХ-ын гишүүн, Ёс зүйн дэд хорооны дарга Б.Хэрлэн олон нийтэд хандан мэдээлэл өглөө. Тэрбээр УИХ-ын гишүүн М.Нарантуяа-Нарагийн хийсэн мэдээлэлтэй холбогдуулан тайлбар өгсөн юм.

“Өнөөдөр надтай холбоотой хэд, хэдэн асуудал яригдлаа. Миний хувьд тайлбар мэдээлэл өгөх цаг нь болсон хэмээн харж байна. Аливаа улс оронд үндэсний боловсон хүчнээ бэлтгэх, дэлхий нийттэй хөл нийлүүлж, хөгжихийн тулд “өөрийнхөө улс оронд сургадаггүй, бэлтгэдэггүй” мэргэжлээр гадаадын сургуульд зэрэг, цол хамгаалуулахаар явуулдаг. Энэ аль ч улс оронд байдаг л зүйл. Энэ хүрээнд Социализмын үед манай оюутан залуус гаднын улсад сурч ирээд, улс орныхоо бүтээн байгуулалтад оролцоод явж байсан. Өнөөдөр үндэсний боловсон хүчнийг бэлтгэх асуудлыг шийдэхэд Боловсролын зээлийн сан маш чухал үүрэгтэй. Өнөөдөр тус зээлийн сангийн шугамаар төрийн албанд ажиллаж байгаа, сургуульд, эмнэлэгт, төрийн байгууллагад ажиллаж байгаа олон залуучууд гадаадад сураад ирье. Сурч ирээд мэдсэн сурсан зүйлээрээ улс орныхоо хөгжилд зориулъя гэсэн хүсэл тэмүүлэлтэйгээр ажиллаж хөдөлмөрлөдөг. Сүүлийн үед харамсалтай нь боловсон хүчнээ бэлтгэх бодлогын хүрээнд гадаадад сураад ирсэн, магистр, докторын, бакалаврын зэрэг хамгаалаад ирсэн үндэсний боловсон хүчнүүдээ харлуулах үгүйсгэх хандлага газар авч байна. Энэ нь даамжирсаар улс орны хөгжилд хэрэгтэй, эрдэм мэдлэг сураад ирэх боломжуудыг олон олон залууст хаах вий гэж санаа зовж байна. Иймд миний бие мэдээлэл хийхээр шийдсэнээ хэлэх нь зүйтэй.

Намайг нэр бүхий УИХ-ын гишүүн "сургалтын төрийн сангаас санхүүгийн зардлаа гаргуулаад ХБНГУ-д суралцсан" гэх зэрэг хэд хэдэн асуудлыг хэлж, ярьж байна. Энэ хүрээнд үнэн, зөв мэдээллийг өгөх зөв.
Гадаадад сурахаар явж буй хүмүүс гэрээ байгуулдаг. Тэр гэрээнд эрдмийн зэрэг, цолоо хамгаалж ирээд тухайн захиалга өгсөн байгууллагадаа 5 жил тасралтгүй ажиллаж, гэрээнийхээ үүргийг биелүүлсэн гэдэг материалаа бүрдүүлсний дүнд чөлөөлөгдөх хүсэлтээ гаргадаг. Тухайн хүсэлтийг Боловсролын зээлийн сангийн удирдах зөвлөл буюу ЗГ шийдвэрлэнэ гэж заасан байдаг. Тухайн үед гадаадын их дээд сургуульд суралцахаар явж байгаа хүмүүст санхүүжилтийн асуудлыг нь шийдвэрлэхдээ ЗГ-аас баримталж байсан журмын яг үүнийг тусгасан байгаа. Яг энэ зарчмаар маш олон хүмүүс суралцаж, гэрээгээр хүлээсэн үүргээ ч биелүүлсэн. Боловсролын зээлийн сан буюу ЗГ-ын шийдвэрийг хүлээгээд олон жилийн нүүрийг үзэж буй хүмүүс ч их. Тэдгээр хүмүүсийн нэг нь би. Миний хувьд энэ шийдвэрийг 9 жил хүлээж байна.

Нэгдүгээрт, намайг тэтгэлэг давхардуулж авсан гэх. Миний хувьд Монголын ЗГ-аас тэтгэлэг авч. Улмаар тэрхүү тэтгэлэг дууссаны дараагаар буюу 2010-2011 онд Пакистаны их сургуулийн Хүний нөөцийн удирдлага, байгууллагын хөгжлийн тэнхимд дагалдан багшаар ажиллаж байсан. Мөн Докторын зэрэг хамгаалж буй оюутнуудад зориулсан профессор бэлтгэх тэтгэлэгт хөтөлбөрт хамрагдаж байсан.

Хоёрдугаарт, ХБНГУ-ын ЭСЯ-аар дамжуулж "мөнгөө авсан" гэх. Улс орон бүрийн хуулийн зохицуулалтууд ялгаатай. Германд улсын тухайд тэнд сурч байгаа гадаадын оюутнууд банканд захиран зарцуулах хязгаарлагдмал эрхтэй данс нээлгэдэг. Тэр дансанд зардал мөнгө нь байршсан тохиолдолд л сургалтынх нь эрх нээгддэг. Хязгаарлагдмал эрхтэй данс гэдэг утгаараа данс эзэмшигч зориулалтаар нь, зохих хэмжээгээр нь захиран зарцуулах үүрэг хүлээдэг гэсэн үг. Нэг ёсондоо буруу, зөрүү байдлаар явах боломжгүй.

Гуравдугаарт, 2013 онд диплом нь ирсэн гэх. Улс орон бүрийн дүрэм өөр. Диссертацын ажил ном болж хэвлэгдээд, Германы бүх номын санд тараагдаж дууссаны дараагаар дипломыг нь өгдөг хуулийн зохицуулалттай. Тэгэхээр яг энэ дүрмийн дагуу л явна. Буруу ойлгоод, ташаа мэдээлэл тарааж олон нийтийг талцуулан хувааж, үндэсний боловсон хүчнээ харлуулахаа болимоор байна!

Дөрөвдүгээрт, нэмэлт зээл хүссэн байна гэх. Эхний жилд шилжүүлсэн мөнгө нь оны төгсгөлд маш бага орж ирэхээр нь учир шалтгааныг нь лавлан н.Нансалмаа гэх хүнд хандаж байсан. Буруу зөрүү ойлгож болохгүй.

Тавдугаарт, төлбөргүй сургууль гэж яриад байна. Боловсролын зээлийн сангаас миний бүх материалыг судлахдаа нягт, нямбай судлах хэрэгтэй байж! Подстамын их сургуулийн гадаад харилцааны ажилтнаас ирсэн орчуулгын мэдээллийг харсан байх. Бакалаврын түвшинд сурч байгаа оюутан сардаа 700 орчим еврогийн амжиргааны зардал гардаг. Докторын сургалтын тухайд хурал цуглаанд орох, ном сургалтын хэрэгсэл авах гэх мэт зардал гардаг гэсэн утгатай албан бичигт үндэслэж БЗС энэ асуудлыг шийдсэн гэж харж байгаа.

Ер нь хувь хүний нэр хүндтэй холбоотой мэдээллийг ярихдаа өндөр хариуцлагатай бай! Нийгэмд талцал, хардалт, сэрдлэг үүсгэсэн нийгмийн нэг хэсгийг харлуулсан мэдээлэл тарааж, төрийн үндэсний боловсон хүчнийг бэлтгэх бодлогыг явцгүй болгодог байж яав ч болохгүй!

Ташаа мэдээлэл тарааж үндэсний боловсон хүчнийг бэлтгэх бодлогыг явцгүй болгодог байж яав ч болохгүй!