УИХ-ын чуулганы /2026.06.18/-ны өдрийн нэгдсэн хуралдаанаар Татварын Ерөнхий хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах хуулийн төсөл болон дагалдах хуулийн төслүүдийг хэлэлцүүллээ.

Хэлэлцэж буй асуудлын хүрээнд гишүүд асуулт асууж, байр сууриа илэрхийллээ.

УИХ-ын гишүүн Б.Жавхлан:

Бид ААН рүүгээ чиглэсэн, иргэд буюу НӨАТ-ын татвар төлөгч рүүгээ чиглэсэн бодлогуудыг зөв зааглаж бодлогоо гаргах ёстой. Жижиг ААН-үүдэд тайлагналын зовлон бий. Тэнд 10%-ийг байхгүй болгосноор өрх гэр буюу эцсийн худалдан авагчид ямар ч нөлөө байхгүй. Харин НӨАТ төлдөггүй ААН-үүдийн мөнгөн дүн төлдөг ААН-үүдэд торгууль болчхож байгаа юм. Тэгэхээр намар төсөв өргөн барихдаа ЗГ аж ахуй нэгжүүд, иргэд буюу эцсийн татвар төлөгч хэсэг рүүгээ чиглэсэн бодлогуудаа оруулж ирэх хэрэгтэй. 50 саяын босгыг 400 болгоод хялбаршуулснаар буюу нэг хувь л төлнө. НӨАТ төлөгч хэвээрээ үлдэнэ. Тэгэхээр нөгөө гинжнээсээ гарахгүй, сугарч үлдэхгүй, хэн ч хохирохгүйгээр шийдээд явчих боломж байгаа байхгүй юу. Харин эцсийн татвар төлөгчөө ХХОАТ шаталж байгаа шигээ 2%, 5%, 100% буцаан олгох байдлаар шийдэж болно. Судалгаанууд хийгдсэн байгаа.

НӨАТ-ыг хугацаагаар нь шахчихдаг. Зүй нь мөнгөн суурьтай буюу борлуулалттай нь холбож татвараа авдаг байх хэрэгтэй. Үүний тулд гааль дээр НӨАТ авахаа болих хэрэгтэй. 2 сар өгөөд тайлагнал дээр борлуулалт нь ирсний дараа авдаг байх жишээтэй. Цогцоор нь мөнгөн суурьтай болгоё. 2016 онд НӨАТ-ыг и-баримттай болгосон. Энэ бол маш том дэвшил байсан. Мөн 2%-ийн буцаан олголт, урамшууллын сугалаа эд гээд маш зөв систем рүү орсон учраас татвар төлөлт 45-аас 6 жилийн дотор 70 гаран хувь болсон. Тэгэхээр 4-5 жилийн дараа 90% давж татварын суурь тэлэх бүрэн боломжтой болж ирэх юм.

Б.Жавхлан: НӨАТ төлөлтийг хугацаагаар шахах биш борлуулалттай нь холбож татвар авдаг болох хэрэгтэй!