Үйл явдал10 мин унших
УИХ дахь АН-ын бүлэг Лхагва гараг хүртэл завсарлага авлаа

УИХ-н чуулганы өнөөдрийн \2021.10.22\ нэгдсэн хуралдаанаар “Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2022 онд баримтлах үндсэн чиглэл батлах тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийн хэлэлцэх эсэхийг хэлэлцэв.
Монголбанкнаас 2021 оны есдүгээр сарын 27-ны өдөр өргөн мэдүүлсэн төслийн талаар ерөнхийлөгч Б.Лхагвасүрэн танилцууллаа.
Эдийн засгийн байнгын хорооны санал, дүгнэлтийг Улсын Их Хурлын гишүүн М.Оюунчимэг танилцуулав.
Төрөөс мөнгөний бодлогын талаар 2022 онд баримтлах үндсэн чиглэлийн төсөлд хэрэглээний үнийн индексээр хэмжигдэх инфляцийг 2022-2024 онд +1-2 нэгж хувийн интервалд 6 хувийн орчимд тогтворжуулж, ковид-19 цар тахлын хүндрэлийг даван туулах, эдийн засгийн сэргэлт, дунд хугацааны макро тогтвортой байдлыг дэмжсэн зээлийн тогтвортой өсөлтийг хангах, банкны системд эрсдэл хуримтлагдахаас сэргийлсэн макро зохистой бодпогыг мөнгөний бодлоготой хослуулан хэрэгжүүлэх, эдийн засгийн нөхцөл байдалтай уялдуулан хяналт, шалгалт, зохицуулалтын арга хэрэгслийг олон улсын стандартад нийцүүлэх арга хэмжээг үргэлжлүүлж, цар тахлын эдийн засагт үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг бууруулах хүрээнд мөрдөгдөж байгаа зохицуулалтыг ердийн нөхцөлд шилжүүлэх төлөвлөгөөг үе шаттайгаар хэрэгжүүлэх, банк хувьцаат компани хэлбэрээр үйл ажиллагаа явуулахад тавих хяналт, шалгалт, зохицуулалтыг боловсронгуй болгож мөрдүүлэх, төв банкны цахим мөнгө гаргах талаар судалж, хэрэгжүүлэх, банкны салбарын эрх зүйн зохицуулалтын давхардал, хийдлийг арилгаж нэгдмэл байдпыг хангах, зээлийн мэдээлэл, үүсмэл санхүүгийн хэрэгсэл, буцаан худалдан авах барьцаат санхүүжилтийн хэлцлийн эрх зүйн орчныг боловсронгуй болгох, Үндэсний төлбөрийн системийн эрх зүйн орчныг сайжруулах замаар шинэ технологид суурилсан санхүүгийн үйлчилгээг дэмжиж, хяналтын чиг үүргийг хэрэгжүүлэх, макро эдийн засаг, санхүүгийн зах зээлийн шинжилгээнд их өгөгдлийг ашиглах техникийн болон мэргэжлийн ур чадварыг үе шаттайгаар бүрдүүлж эхлэх зэрэг бодлого, арга хэмжээнүүдийг тусгасан байна.
Эдийн засгийн байнгын хороо 2021 оны аравдугаар сарын 13-ны өдрийн хуралдаанаараа төслийн хэлэлцэх эсэхийг шийдвэрлэжээ. Тогтоолын төслийг хуралдаанаар хэлэлцэх явцад Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Баттөмөр иргэдийн орлогыг хамгаалах, зах зээл дэх тодорхой бус байдлыг бууруулах, санхүүгийн хүртээмжийг дээшлүүлж, ядуурал, тэгш бус байдлыг бууруулахад эерэг нөлөөтэй тул инфляцийг нам түвшинд барих дээр анхаарах, төсвийн орлогын өсөлт хангалтгүй байгаагийн нэг шалтгаан нь хөрөнгийн зах зээл хөгжөөгүй байдал, иймээс хөрөнгийн зах зээлийг хөгжүүлэхэд төсвийн болон мөнгөний бодлогоор дэмжих, ханшийг тогтвортой барихад валютын нөөц чухал тул үүн дээр анхаарч ажиллах, уул уурхайгаас хэт хамааралтай байдлыг бууруулж эдийн засгаа төрөлжүүлэх, доллар орж ирэх сувгийг олон болгож ханшийг тогтвортой байлгах, мөнгөний нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлэх зэрэг олон арга хэмжээг хэрэгжүүлэх, эдийн засгийн халалтаас сэргийлж репо санхүүжилтийн хэмжээг багасгаж, эрэлт нийлүүлэлтийг тэнцвэржүүлэх шаардпагатай талаар, Улсын Их Хурлын гишүүн С.Чинзориг арилжааны банкны санхүүжилтээр 10 их наядын хөтөлбөр хэрэгжсэнээр иргэдэд очих хэрэглээний зээл багасч, банкуудын төгрөгийн харилцах, хадгаламжийн хэмжээ болон төв банкны үнэт цаас нэмэгдэж байгаад хяналт тавих, шаардлагатай бол үр дүнгийн талаар Байнгын хороонд танилцуулах, цаашдаа хөтөлбөрийн хамрах хүрээг өргөжүүлж эдийн засгийг сэргээх, бодит ажлын байрыг нэмэгдүүлэх чиглэлээр хөрөнгө оруулалтын зээл олгох, ийм боломжийг эрж хайх тухай саналыг гаргасан гэв.
Улсын Их Хурлын гишүүн Т.Доржханд хөтөлбөр хэрэгжсэнээр бодит салбараа дэмжээгүй, мөнгө угаасан байж болзошгүй асуудалд анхаарах, төв банкны цахим мөнгө гаргах гэж байгааг дэмжиж, энэ тал дээр судалгаа хийх, Санхүүгийн зохицуулах хороо, Монголбанк, Сангийн яам хөрөнгийн зах зээлээ хөгжүүлэх, дотоодын үнэт цаасны сувгийг нээхэд хамтарч ажиллах, Засгийн газрын түвшинд хил, гааль, ачаа тээврийн асуудлаа зохицуулахгүй бол Монголбанк дангаараа инфляцийг удирдаж чадахгүй нөхцөл бий болохыг анхаарах, Монголбанк ажлын байрыг өндөр өртөгтэйгээр хамгаалж байгаа нь зорилтот түвшиндээ хүрэхгүй байгааг болон Монголбанк улс төрөөс хараат бус, хамааралгүй байх ёстойг анхаарах, Улсын Их Хурлын гишүүн М.Оюунчимэг Төв банк улстөрчдөөс хамааралгүй, гүйцэтгэх засаглалаас хараат бус бие даасан байдпаа хадгалж байж систем зөв явах, төсвийн болон мөнгөний бодлогоо уялдуулах, томоохон аж ахуйн нэгжүүдийн ажлын байрыг хадгалах, хадгаламж өссөн боловч жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг дэмжээгүй, ажпын байрыг нэмэгдүүлээгүй нь 10 их наядын хөтөлбөрийн хүртээмж муу байгааг харуулж байгаа тул 2.5 их наядын хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхдээ эдийн засгийн сэргэлтийг дэмжих, өсөлтийн хүртээмжийг нэмэгдүүлэх, жижиг, дунд үйлдвэрлэл эрхлэгч нарыг дэмжих, ингэснээр инфляциа барих, ажпын байраа хадгалах, нэмэгдүүлэх тал дээр хатуу анхаарч ажиллах шаардлагатай гэсэн саналуудыг гаргасан болохыг санал, дүгнэлтэд дурдсаныг Улсын Их Хурлын гишүүн М.Оюунчимэг чуулганын нэгдсэн хуралдаанд танилцуулсан юм.
Улсын Их Хурлын гишүүн Ж.Бат-Эрдэнэ цар тахлын үеийн хүндрэлээс хэрхэн гарах, ажлын байрыг нэмэгдүүлэх, импортод чиглэсэн болон жижиг, дунд үйлдвэрлэлийг нэмэгдүүлэх талаар Засгийн газрын бодпогыг дэмжихэд чиглэсэн бодитой заалт оруулах, 10 их наядын хөтөлбөрийг эдийн засгаа нөхөн сэргээх, хөрөнгө оруулалтыг нэмэгдүүлэхэд түлхүү чиглүүлэх, үүн дотроо ипотекийн зээл, малчдыг болон хөдөө, аж ахуйг дэмжихэд чиглэсэн зээлийг нэмэгдүүлэх, хугацааг нь урт болгоход анхаарах, хөтөлбөрийн хэрэгжилтэд хатуу хяналт тавих гэсэн санал гаргасан байна.
Байнгын хорооны хуралдаанд оролцсон гишүүдийн олонх дээрх тогтоолын төслийг үзэл баримтлалын хүрээнд дэмжиж, Улсын Их Хурлын чуулганы нэгдсэн хуралдаанд оруулж хэлэлцүүлэх нь зүйтэй гэж үзжээ.
Тогтоолын төслийн танилцуулга, Байнгын хорооны санал, дүгнэлттэй холбогдуулан Улсын Их Хурлын гишүүд асуулт асууж, Б.Лхагвасүрэн ерөнхийлөгч болон ажлын хэсгийн гишүүдээс хариулт, мэдээлэл, тайлбар авсан юм. Д.Ганбат гишүүний тодруулсны дагуу гадаад валютын албан нөөцийн талаар мэдээлэл өглөө. Манай улсын импортын 8 орчим сарын хангах хэмжээний нөөц байгаа бөгөөд энэ нь олон улсын стандартын дагуу хангалттай хэмжээ гэв. Экспорт гацсан, импортын ачаа эргэлтээс үүдсэн асуудлуудаас үүдээд гадаад валютын албан нөөцийн өсөлт зогсонги байдалд байгаа ч ханшийг савлуулахгүй хэмжээнд, нөөц хангалттай бий гэж үзэж байгаа гэлээ. Улсын Их Хурлын гишүүн Б.Энхбаяр Хөгжлийн банкны үйл ажиллагаанд хийсэн хяналт шалгалтын талаар болон Монгол Улсын Хөгжлийн банкны тухай хуулийн хэрэгжилтийн талаар, тус банкны хэтийн төлөвийн талаарх Төв банкны байр суурийг тодруулж, Б.Лхагвасүрэн ерөнхийлөгчөөс хариулт авсан.
Сэтгүүлч Enkhtuya
